yksi.org
Hejmo    Poŝto    Registro    Tekstoj    Fotoj    Elŝutoj    Ligoj    Novaĵoj    Kontakto   
Elektu kategorion
Ĉi tie vi povos legi la 15 plej novajn novaĵojn de la retejo.
Pri "kio" kaj "kiu" en iu baza demando
2007-04-14 08:16:10
Ofte je komenco de lernado en esperanto, oni instruas kiel peti nomojn de aliaj.

Mi rimarkis ke pluraj kursoj (ekz. tiuj ĉe Lernu!), formulas tiun demandon jene:

Kio estas via nomo?


PMEG eĉ statas ke por tiu demando, "kio" estas pli ofta ol "kiu" (kaj ke oni ankaŭ povas uzi "kiel").

La celo de ĉi tiu artikolo estas montri kial, laŭ mi, la elekto de tiu kunrelativa pronomo, por tiu demando, estas misa, kaj ke "kiu" estas pli taŭga.


1- Kio ne utilas por nomoj aŭ titoloj.

Kutime al simplaj "kio"-demandoj oni respondas, kiam substantive, per montrilo de klaso de aferoj aŭ aĵoj. Ekzemple:

- kion vi legas?
- Libron (gazeton, revuon, ĵurnalon, ...)


Kiam oni volas peti la individuan nomon aŭ titolon de io, oni uzas la vorton "kiu":

- kiun (libron) vi legas?


Aŭ:

- Mi legas libron.
- Kiun?
- La biblion.


En ĉi-lasta ekzemplo estas evidente ke oni petas nomon. Rimarku ekzemple kio okazus al kutima parolanto se la demando estus malsama:

- Mi legas libron.
- Kion?
- Mi ĵus diris al vi: libron.


2- Kio celas fakton, ne nomon.

Kiom ofte vi, esperantisto, por scii de alia nomon aŭ titolon, uzis frazojn kiel:

Kio estas via aŭto?
Kio estas la rapido de via komputilo?
Kio estas via firmao?
Kio estas via adreso?


Mi ĉiam uzus "kiu". Krom se mi volus ĝeneralajn, teknikajn aŭ vortarajn difinojn, kiel ekz. mia aŭto estas maŝino kiu funkcias per benzino, aŭ la rapido de mia komputilo estas eco kiu apartenas al la procesilo kaj kiu influas ĝian funkciadon, aŭ mia firmao estas asocio de homoj kiuj kuniĝis por oferti servojn, doni laboron, helpi la komunumon kaj profiti, ktp.

Fine, se vere la ĝusta demando por "Paŭlo" estas "Kio estas via nomo?" Do kiu povas esti la ĝusta demando por la respondo "mia nomo estas io kio helpas identigi min"?


3- La maltaŭgeco de Kio evidentiĝas klare, se oni rearanĝas la frazon.

Esperanto famas je tio, ke oni rajtas ŝanĝi la ordon de la vortoj. Sed se oni aplikas tion al tiu kio-demando, la frazo fariĝas gramatike malĝusta:

Kio estas via nomo?
Kio nomo estas via?



Finaj komentoj

Ĉi tiu artikoleto venas de mia lastatempa konversacio kun s-roj Corsetti kaj Bourlot, respektive prezidanto de UEA kaj prezidanto de itala sekcio de ILEI, rilate al ĉi tiu temo (je kiu ili ambaŭ samopinias kiel mi). S-ro Bourlot specife diris al mi ke la afero tiklas lin jam de multa tempo. Li rakontis pri tio, ke iam dum asembleo de la Akademio, li ofertis jenan demandon, sur papereto:

Bonvole ĝuste kompletigu la frazon:
"Ki__ estas via nomo?"


Kaj kiam la demando legiĝis de iu brazila Akademiano, tiu tuj respondis al la tuta asembleo, sen dubo:

La demando estas tre facila. Certe la ĝusta formo estas, "Kiu estas via nomo?"


S-ro Bourlot diris ke tuj post kiam li diris tion, stranga bruo leviĝis de la asembleo, kaj la aliaj akademianoj, ĉefe tiuj kies gepatra lingvo estas ĝermana, freneze movis la kapon de unu flanko al alia, kaj oni povis klare vidi ke ili paroletis inter si.

Ŝajnas al mi ke ĉi tiu temo estas ia vermovazo kiun oni ne volas malfermi.

Administranto
esp 1.0   ·   RSS   ·   2018-12-11 00:17:38 EST   ·   XHTML 1.1   ·   CSS